ΩΙΔΙΟ ή ΘΕΙΑΦΑΣΘΕΝΕΙΑ Χρήσιμες συμβουλές προς τους παραγωγούς-αγρότες

Έχοντας πλήρη επίγνωση της κοπιαστικής, σκληρής και επίπονης δουλειάς του αγρότη της Ελληνικής περιφέρειας, θαυμάζοντας συνάμα το έργο του, και αφού η περιοχή μας είναι στην πλειοψηφία της κατά κύριο επάγγελμα αγροτική, αποφασίσαμε να δημιουργήσουμε μια σελίδα αποκλειστικά για αυτόν και τις ανάγκες του, όπου θα παραθέτουμε στις σελίδες μας όταν η εποχή και η θεματολογία το απαιτεί, με τη βοήθεια πάντοτε του πολύ καλού συνεργάτη μας Γεωπόνου ΤΕ Παναγιώτη Πετρίδη, χρήσιμες συμβουλές προς εσάς σε κάθε πρόβλημα με την καλλιέργειά σας στο βαθμό του δυνατού? Η στήλη αυτή λοιπόν έχει ως σκοπό να ενημερώνει τον παραγωγό (όσο αυτό είναι εφικτό), για τα προβλήματα που παρουσιάζονται ανά χρονική περίοδο, καθώς και να συμβουλεύει για το σωστό χρόνο και τη σωστή χρήση και εφαρμογή της πρόληψης και της θεραπείας.Εγκαινιάζοντας λοιπόν την προσπάθεια αυτή και στο πρώτο εγχείρημά μας, ο Γεωπόνος Παναγιώτης Πετρίδης θα σας δώσει χρήσιμες συμβουλές σχετικά με το Ωίδιο ή αλλιώς Θειαφασθένεια?Κάθε χρόνο απολαμβάνουμε όλοι μας τα προϊόντα του αμπελιού, με κάθε ποτήρι κρασί που πίνουμε ή με κάθε τσαμπί σταφύλι που τρώμε. Καλό είναι όμως να γνωρίζουμε ότι η διαδικασία παραγωγής είναι ένας διαρκής αγώνας ο οποίος απαιτεί έντονη χειρονακτική εργασία και υψηλό κόστος συντήρησης για τον παραγωγό, ο οποίος πρέπει να προλαμβάνει τυχών ασθένειες ή εχθρούς (έντομα) που παρουσιάζονται, ενώ ταυτόχρονα έχει να αντιμετωπίσει αντίξοες πολλές φορές καιρικές συνθήκες? θα πρέπει να γίνει κατανοητό όμως, ότι και ο κάθε παραγωγός με τη σειρά του, θα πρέπει να ενημερώνει για τυχόν προβλήματα αλλά και να ενημερώνεται από τον γεωπόνο του για την σωστή αντιμετώπιση κάθε περίπτωσης και να μην καταφεύγει σε «κομπογιαννίτικες» λύσεις, η οποίες θα ζημιώσουν την καλλιέργεια, και πιθανών να βλάψουν και την υγεία του?

ΩΙΔΙΟ ή ΘΕΙΑΦΑΣΘΕΝΕΙΑ

Το ωίδιο είναι η πιο σοβαρή μετά τον περονόσπορο, ασθένεια του αμπελιού. Είναι διαδεδομένη σε όλες τις χώρες του κόσμου. Στην Ελλάδα είναι συχνά γνωστή με την ονομασία θειαφασθένεια ή στάχτωμα.

Η ασθένεια αυτή, προσβάλλει όλα τα τρυφερά όργανα του αμπελιού (φύλλα βλαστούς και σταφύλια). Τα πιο συνήθη και χαρακτηριστικά συμπτώματα είναι στα φύλλα σε μορφή κηλίδας ανοικτού χρώματος πάνω στην οποία μετά αναπτύσσεται ένα αλευρώδες επίχρισμα (σαν πούδρα) ιδιαίτερα στα φύλλα που είναι σε σκιαζόμενο μέρος στο φυτό. Οι κηλίδες αυτές μπορεί να επεκταθούν καλύπτοντας όλο το φύλλο ενώ ταυτόχρονα δεν αφήνουν το φυτό να αναπτυχθεί. Πολύ σημαντικό είναι να αναφέρουμε ότι αν η προσβολή από ωίδιο (ή θειαφασθένεια) γίνει πριν την άνθηση προκαλεί πτώση των ανθέων.  Συχνότερη όμως είναι η προσβολή των σταφυλιών που εμφανίζεται μετά τη γονιμοποίηση στη ράχη του βότρεος και στις ράγες. Τα σημεία της προσβολής αρχικά καλύπτονται από εξανθήσεις και αργότερα γίνονται καστανά. Οι προσβεβλημένες ράγες όταν είναι μικρές ξεραίνονται και πέφτουν, ενώ όταν είναι μεγαλύτερες, παύουν να αναπτύσσονται κανονικά και σχίζονται στο σημείο της προσβολής. Οι σχισμένες ράγες αφυδατώνονται και σαπίζουν. Αν η μόλυνση των ραγών γίνει μετά το «γυάλισμα» οι ράγες δεν σχίζονται, αλλά εμφανίζουν ριζοειδής ή διχτυωτές σκωριοχρώσεις.  

Πολύ συχνή είναι η όψιμη προσβολή κληματίδων, που εκδηλώνεται στην αρχή υπό μορφή κηλίδων από λευκή εξάνθηση, οι οποίες αργότερα εξελίσσονται σε ερυθροκάστανες περιοχές με ανώμαλη ριζοειδή περιφέρεια. Οι ερυθροκαστανές αυτές κηλίδες διακρίνονται στις προσβεβλημένες κληματίδες και μετά τη νέκρωση του μυκηλίου κατά τη χειμερινή περίοδο.Η ασθένεια οφείλεται στον μύκητα erysiphe necator με ατελή μορφή το μύκητα Oidium tuckeri, ο οποίος μεταφέρεται στον αμπελώνα ακόμη και με τον άνεμο προσβάλλοντας ευπαθή φυτά, ενώ ευνοείται από την υγρασία και τον θερμό καιρό.Η ιδανική θερμοκρασία για την ανάπτυξη του ωιδίου είναι μεταξύ 21- 30 βαθμούς κελσίου ενώ δεν είναι δυνατή η ανάπτυξή του σε θερμοκρασίες άνω των 40 βαθμών.ΑντιμετώπισηΓενικά η καλύτερη μέθοδος για την αντιμετώπιση της θειαφασθένειας είναι η πρόληψή της. Το θείο είναι το αποτελεσματικότερο και οικονομικότερο μυκητοκτόνο εφόσον εφαρμόζεται προληπτικά και πριν την εμφάνιση του ωιδίου.Πρέπει όμως να σημειωθεί ότι, αν οι θερμοκρασίες είναι κάτω από 18 βαθμούς είναι καλύτερα να μην χρησιμοποιείται θείο γιατί δεν είναι αποτελεσματικό. Η καλύτερη θερμοκρασία για την δράση του θείου είναι περίπου στους 25 με 30 βαθμούς κελσίου, ενώ δεν συνίστανται θειώσεις σε θερμοκρασίες άνω των 35 βαθμών κελσίου καλό είναι όταν οι θερμοκρασίες είναι σε υψηλά επίπεδα να γίνονται οι ψεκασμοί ή οι θειώσεις νωρίς το πρωί.Άλλα φάρμακα (δραστικές ουσίες) που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την καταπολέμηση του ωιδίου είναι τα myclobutanil, penconazole, quinoxyfen.Οι επεμβάσεις γίνονται :α) όταν οι βλαστοί αποκτήσουν το τρίτο φύλλο και πριν εμφανισθούν τα άνθη,β) κατά την άνθιση,γ) μετά το δέσιμο των ραγών και,δ) κάθε 15 ? 20 ημέρες μέχρι το στάδιο του «γυαλίσματος» ραγών και ανάλογα με την ένταση της προσβολής.Επιπλέον υπάρχουν σκευάσματα θείου σε μορφές οι οποίες είναι πιο εύχρηστες από τους παραγωγούς.(Πχ: θειάφι σε βρέξιμη σκόνη ή υγρό.)

Ιδιαίτερα για την βιολογική γεωργία έχει πολύ μεγάλη σημασία η έγκαιρη εφαρμογή των σκευασμάτων θείου.

(για οποιαδήποτε απορία ενημερωθείτε από τον γεωπόνο σας).Τέλος το ωίδιο είναι ένας μύκητας ο οποίος με τα ίδια συμπτώματα στα φύλλα, εμφανίζεται και σε καλλωπιστικά φυτά όπως πχ: τριανταφυλλιές. Ένα θειάφισμα προληπτικά θα βοηθήσει στον περιορισμό της ασθένειας ενώ σε προχωρημένο στάδιο τα παραπάνω σκευάσματα παρέχουν την απαραίτητη θεραπεία. (απαραίτητο να λαμβάνονται πάντα τα απαραίτητα μέτρα προστασίας πάντα με συμβουλή γεωπόνου)?

Πετρίδης Παναγιώτης
Γεωπόνος ΤΕ

Επιμέλεια:
Ιωάννα Χριστοδούλου